WordPress Hız Optimizasyonu

WordPress sitenizi hızlandırmak istiyor musunuz? Hızlı yükleme sayfaları, kullanıcı deneyimini geliştirir, sayfa görüntülenmelerinizi artırır ve WordPress SEO’nuza yardım eder. Bu yazıda WordPress performansını artırmak ve web sitenizi hızlandırmak için en kullanışlı WordPress hız optimizasyonun ipuçlarını paylaşacağız.

WordPress Siteniz İçin Hız Neden Önemlidir?

Araştırmalar, 2000 ila 2016 yılları arasında ortalama bir insanın dikkat süresinin 12 saniyeden 7 saniyeye düştüğünü gösteriyor.

Bu web sitesi sahibi olarak  sizin için ne ifade eder?

Kullanıcılarınıza içeriğinizi göstermek ve onları web sitenizde kalmaya ikna etmek için çok az zamanınız var. Yavaş bir web sitesi, kullanıcıların web sitenizi yüklemeden önce potansiyel olarak bırakacakları anlamına gelir.

Amazon, Google ve diğer büyük siteleri içeren bir StrangeLoop vaka incelemesine göre sayfa yükleme süresinde 1 saniye gecikme, dönüşümlerde% 7, sayfa görüntüleme sayısında % 11 ve müşteri memnuniyetinde de % 16 azalmaya neden olabilir.

Google ve diğer arama motorları, yavaş web sitelerini daha düşük trafik elde ettikleri için arama sonuçlarında aşağı iterek cezalandırmaya başladı. Özetle, web sitenizden daha fazla trafik, abone ve gelir istiyorsanız, WordPress web sitenizi HIZLI yapmalısınız!

WordPress Web Sitenizin Hızını Nasıl Kontrol Edersiniz?

Yeni başlayanlar, genellikle bilgisayarlarında yavaşlık hissetmeyince web sitelerinin sorunsuz olduğunu düşünürler. Bu büyük bir hata, çünkü kendi web sitenizi sık sık ziyaret ettiğinizden, Chrome gibi modern tarayıcılar web sitenizi önbellekte depolar ve bir adres yazmaya başlar başlamaz otomatik olarak öne getirir. Bu, web sitenizin neredeyse anında yüklemenizi sağlar.

Bununla birlikte, web sitenizi ilk kez ziyaret eden normal bir kullanıcının aynı deneyimi olmayabilir. Farklı coğrafi bölgelerdeki kullanıcılar tamamen farklı bir tecrübeye sahip olacaklardır. Bu nedenle web sitenizin hızını farklı açılardan test etmenize izin veren ücretsiz çevrimiçi bir araç olan Pingdom gibi araçlarla test etmenizi öneririz .

Web sitenizin hız testini çalıştırdıktan sonra, hedeflemen gereken iyi bir web site hızının olduğunu merak ediyor olabilirsiniz? İyi bir sayfa yükleme süresi 2 saniyenin altındadır. Bununla birlikte, ne kadar hızlı olursanız o kadar iyi olur.

WordPress Web Sitenizi Neler Yavaşlatır?

Web sitenizi yavaşlatan şeylerin ne olduğunu anlamak, performansı artırmak ve daha uzun vadeli kararlar almak için önemlidir.

Yavaş bir WordPress web sitesinin başlıca nedenleri şunlardır:

  • Web Hosting – Web sunucunuzun  yapılandırılması düzgün yapılmazsa, web sitenizin hızına zarar verebilirsiniz.
  • WordPress Yapılandırması – WordPress siteniz ön belleğe alınmış sayfalarda sunuluyorsa, sunucunuz aşırı yüklenebilir ve böylece web sitenizin yavaşlamasına veya tamamen çökmesine neden olabilir.
  • Sayfa Boyutu – Sayfaların boyutu ne kadar yüksek olursa yüklenme süresi de bir o kadar artacaktır.
  • Kötü Eklentiler – Zayıf kodlanmış bir eklenti kullanıyorsanız, web sitenizi önemli derecede yavaşlatabilir.
  • Harici komut dosyaları – Reklamlar, yazı tipi yükleyicileri gibi harici komut dosyaları da web sitenizin performansını önemli ölçüde etkileyebilir.

Artık WordPress web sitenize nelerin yavaşlattığını bildiğinize göre, WordPress web sitenizi nasıl hızlandıracağınıza bir göz atalım.

WordPress Hosting’in Önemi

Kişisel WordPress barındırma hizmeti web site performansında önemli bir rol oynar. BlueHost veya SiteGround gibi iyi bir barındırma sağlayıcısı, web sitenizi performansını optimize etmek için ilave önlemleri alır. Öte yandan, yönetilen bir WordPress barındırma hizmeti kullanmak, WordPress’içalıştırmak için en uygun sunucu yapılandırmalarını sağlar. Yönetilen WordPress hosting şirketleri, otomatik yedekleme, otomatik WordPress güncellemeleri ve web sitenizi korumak için daha gelişmiş güvenlik yapılandırmaları da sunar. Kurumsal WordPress hosting için, Pagely’yi kullanmanızı öneririz çünkü Pagely işletme açısından en iyisidir.

Yeni Başlayanlar İçin En Kolay WordPress Hız Arttırma Yöntemleri

Web sitenizin yapılandırmasında değişiklikler yapmak, özellikle bu alanda uzman değilseniz özellikle de yeni başlayanlar için ürkütücü olabilir. WordPress sitenizi birkaç tıklamayla nasıl hızlandırabileceğinizi göstereceğiz (kodlama gerektirmiyor).

WordPress Caching Eklentisi Yükle

WordPress sayfaları “dinamik” tir. Bu, birisinin web sitenizdeki bir yayını veya sayfayı her ziyaretinde anında oluşturuldukları anlamına gelir. Sayfalarınızı oluşturmak için, WordPress gerekli bilgileri bulmak, hepsini bir araya getirmek ve ardından kullanıcıya göstermek için bir işlemi çalıştırmalıdır.

Bu süreç çok sayıda adım içerir ve bir seferde sitenizi birden fazla kişi ziyaret ettiğinde web sitenizi gerçekten yavaşlatabilir. Bu yüzden her WordPress sitesinde bir önbellekleme eklentisi kullanmanızı öneririz. Önbelleğe alma, WordPress sitenizi her yerde 2 kat ila 5 kat daha hızlı hale getirebilir.

Her zaman sayfa  için oluşturma sürecine girmek yerine önbellek eklentisi, ilk yüklemeden sonra sayfanın bir kopyasını yapar ve daha sonra önbelleğe alınmış sürümü sonraki tüm kullanıcılara sunar.

Yukarıdaki grafiklerde de gördüğünüz gibi, bir kullanıcı, PHP kullanılarak inşa edilmiş WordPress sitenizi ziyaret ettiğinde, sunucunuz bir MySQL veritabanından ve PHP dosyalarınızdan bilgi alır ve daha sonra hizmet verilen bir HTML içeriğinde bir araya getirilir. Uzun bir süreçtir, ancak bunun yerine önbelleğe almayı kullandığınızda birçok işlemi atlamış dolayısıyla sitenizi hızlandırmış olacaksınız.

WordPress için kullanabileceğiniz birçok önbellek eklentisi var, ancak ben  WP Super Cache eklentisini kullanmanızı öneriyorum.  Kurulumu ve kullanımı oldukça kolaydır.

Resimlerinizi Hız İçin Optimize Edin

Resimler, içeriğinize hayat verir ve katılımı artırmaya yardımcı olur. Araştırmacılar, renkli görselleri kullanmanın insanların içeriğinizi % 80 oranında daha fazla okumasına neden olduğunu keşfettiler.  Ancak resimleriniz optimize edilmediyse, yardımcı olmaktan çok daha fazla zarara neden olabilirler. Optimize edilmemiş resimler, yeni başlayanların web sitelerinde gördüğümüz en yaygın hız sorunlarından biridir.

Doğrudan telefonunuzdaki veya kameranızdaki bir fotoğrafı yüklemeden önce, resimlerinizi web için optimize etmek için fotoğraf düzenleme yazılımını kullanmanızı öneririz.

Orijinal biçimlerinde bu fotoğraflar büyük dosya boyutlarına sahip olabilirler. Ancak, görüntü dosyası biçimine ve düzenleme yazılımında seçtiğiniz sıkıştırmaya bağlı olarak , görüntü boyutunuzu en fazla 5 kat azaltabilirsiniz. Ben bloğumda yalnızca iki resim biçimi kullanıyorum: JPEG ve PNG.

PNG ve JPEG Formatının Farkları

PNG resim formatı sıkıştırılmamıştır. Bir görüntüyü sıkıştırdığınızda bazı bilgiler kaybedilir, böylece sıkıştırılmamış bir görüntü daha fazla ayrıntıyla daha kaliteli olur. Olumsuz yönü, daha büyük bir dosya boyutu olması, bu nedenle yüklenmesi daha uzun sürüyor.

Öte yandan, JPEG , görüntü kalitesini biraz düşüren sıkıştırılmış bir dosya biçimidir, ancak boyutu önemli ölçüde daha küçüktür.

Peki seçeceğimiz resim formatına nasıl karar vereceğiz?

  • Fotoğrafın veya resmin renkleri çok farklıysa JPEG kullanırız.
  • Daha basit bir resim veya şeffaf bir resim istiyorsanız, PNG kullanırsınız.

Aşağıda, çeşitli dosya boyutlarının ve farklı sıkıştırma aracının karşılaştırma grafiği verilmektedir.

Grafikte görebileceğiniz gibi, kullandığınız görüntü biçimi, web sitenizin performansı üzerinde büyük bir fark yaratabilir.

WordPress Performans Optimizasyonu İçin En İyi Uygulamalar

Bir önbellek eklentisi yükledikten ve resimlerinizi optimize ettikten sonra, sitenizin daha hızlı yüklenmeye başlayacağını fark edeceksiniz. Ancak, web sitenizi olabildiğince hızlı tutmak istiyorsanız, aşağıda listelenen en iyi uygulamaları kullanmanız gerekir.

Bu ipuçları çok teknik bilgi içermez, bu nedenle bunları uygulamak için herhangi bir kodlama bilmeniz gerekmez. Bunları kullanmak web sitenizi yavaşlatan yaygın sorunları önlemenize yardımcı olacaktır.

WordPress Sürümünü Güncelleyin

İyi korunmuş bir açık kaynak projesi olan WordPress sık sık güncellenmektedir. Her bir güncelleme sadece yeni özellikler sunmaz aynı zamanda güvenlik sorunları ve hataları da düzeltebilir. WordPress temanız ve eklentileriniz düzenli olarak güncellenebilir.

Bir web sitesi sahibi olarak WordPress sitenizi, temanızı ve eklentilerinizi en son sürümlerde güncel tutmak sizin sorumluluğunuzdadır. Bunu yapmamak, sitenizi yavaş ve güvenilmez hale getirebilir ve sizi güvenlik tehditlerine karşı savunmasız bırakabilir.

Ana Sayfada ve Arşivlerde “Özet” Seçeneğini Kullanın

Varsayılan olarak, WordPress, ana sayfanızdaki ve arşivlerinizdeki her makalenin tam içeriğini görüntüler. Bu, ana sayfanız, kategorileriniz, etiketlerinizin ve diğer arşiv sayfalarının daha yavaş yükleneceği anlamına gelir.

Bu sayfalarda tam makale gösterilmesinin diğer bir dezavantajı, kullanıcıların gerçek makaleyi ziyaret etme ihtiyacını hissetmemesidir. Bu, sayfa görüntülemelerinizi ve kullanıcılarınızın sitenizde harcadığı süreyi azaltabilir.

Arşiv sayfaları için yükleme sürenizi hızlandırmak için, sitenizi tam içerik yerine “devamını gör” şeklinde ayarlayabilirsiniz.

Ayarlar > Okuma  bölümüne giderek, her makale için: Tam Metin yerine Özet seçeneğini işaretleyerek ayarlayabilirsiniz.

Yorumların Sayfalara Bölünmesi

Blog yayınlarınız hakkında bir sürü yorum mu alıyorsunuz ? Tebrik ederiz! Bu, etkileşimli bir kitlenin mükemmel bir göstergesi. Ancak olumsuz olan, wordpress tüm yorumları sitenizin hızını etkileyebilecek şekilde yüklemektir.

WordPress bunun için dahili bir çözüm ile birlikte gelir. Ayarlar »Tartışma bölümüne gidip ” Yorumları sayfalara ayır “seçeneğinin yanındaki kutuyu işaretlemeniz yeterlidir .

Bir İçerik Dağıtım Ağı (CDN) kullanın

Yukarıda bahsettiğimiz farklı coğrafi bölgelerdeki kullanıcıların sitenizde farklı yükleme süreleri gösterebileceğini hatırlıyor musunuz?

Bunun nedeni, web sunucularınızın bulunduğu konumun sitenizin hızını etkileyebilmesidir. Örneğin, web barındırma şirketinizin Birleşik Devletler’deki sunucularına sahip olduğunu varsayalım. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bir ziyaretçi, Hindistan’daki bir ziyaretçiden daha hızlı yükleme süreleri görür.

Bir CDN veya İçerik Dağıtım Ağı’nı kullanmak, tüm ziyaretçilerin yükleme sürelerini hızlandırmaya yardımcı olabilir.

CDN, dünyanın dört bir yanındaki sunuculardan oluşan bir ağdır. Her sunucu, web sitenizi oluşturmak için kullanılan “statik” dosyaları saklar. Statik dosyalar, yukarıda açıklandığı gibi “dinamik” olan WordPress sayfalarınızın aksine, resimler, CSS ve JavaScript gibi değişmeyen dosyalardır.

CDN kullandığınızda, bir kullanıcı web sitenizi her ziyaret edişinde, statik dosyalar en yakın sunucudan sağlanır. CDN çok fazla iş yaptığından kendi web barındırma sunucunuz daha da hızlı olacaktır.

Sunucunuza Doğrudan Videolar Yüklemeyin

WordPress sitenize video yüklediğiniz zaman yazınızda otomatik olarak bir HTML5 oynatıcı şeklinde gösterecektir.

Ancak bunu ASLA yapmalısınız!

Videoların sunucunuzda barındırılması oldukça çok bant genişliği harcamanıza mal olur. Web barındırma şirketiniz tarafından aşırı yükleme ücretleri tahakkuk edebilir veya planınız “sınırsız” bant genişliği içeriyor olsa bile sitenizi tamamen kapatabilir.

Videoları barındırmak, yedekleme boyutlarınızı muazzam ölçüde arttırmakta ve WordPress’i yedeklemeden geri yüklemenizi zorlaştırır.

Bunun yerine, YouTube, Vimeo , DailyMotion, vb. Gibi bir video barındırma hizmetini kullanmanız ve onlara işin zor kısmına bakmalarına izin vermelisiniz .

WordPress son güncellemelerle birlikte, yerleşik bir video yerleştirme özelliği vardır, böylece videonuzun URL’sini direk olarak yazınıza yapıştırdığınızda wordpress bunu yazınıza otomatik olarak adapte eder.

Hız için Optimize Edilmiş Bir Tema Kullanın

WordPress temanızı seçerken hız optimizasyonuna  dikkat etmek önemlidir. Bazı güzel ve etkileyici görünümlü temalar aslında zayıf kodlanmıştır ve sitenizi yavaşlatabilir.

Karmaşık düzenlerle, gösterişli animasyonlarla ve diğer gereksiz özelliklerle şişirilmiş bir temayı seçmekten çok, basit bir temayla gitmek ve ihtiyacınız olan özellikleri elde etmek için kaliteli eklentiler kullanmak daha iyi bir seçenektir. StudioPress , Themify ve Array Theme, Themeforest gibi Premium WordPress temalı mağazalar hız için iyi kodlanmış ve optimize edilmiş temalar sunar.

Daha Hızlı Slayt Eklentisi Kullanın

Kaydırıcılar, web sitenizi yavaşlatabilen yaygın bir web tasarım öğesidir.

Resimlerinizin tamamı yukarıda açıklandığı gibi optimize edilmiş olsa bile, kötü kodlanmış bir kaydırma eklentisi, tüm çalışmalarınızın boşa gittiği anlamına gelecektir. Performans ve özellikler için en iyi WordPress kaydırıcı eklentilerini karşılaştırdık ve Soliloquy  en hızlısıydı.

İşte diğer popüler kaydırıcı eklentilerin karşılaştırması.

Slider Eklentisi Sayfa Yükleme Hızı İstekler Sayfa Boyutu
Soliloquy 1.34 secs 26 945 KB
Nivo Slider 2.12 secs 29 1 MB
Meteor 2.32 secs 27 1.2 MB
Revolution Slider 2.25 secs 29 1 MB
LayerSlider 2.12 secs 30 975 KB

Daha Hızlı bir Galeri Eklentisi kullanın

Bir fotoğraf web siteniz veya bir portföyünüz varsa , muhtemelen fotoğraflarınızı görüntülemek için bir resim galerisi eklentisi kullanmak isteyeceksiniz. Hız için optimize edilmiş bir WordPress galeri eklentisi kullanmanız gerçekten önemlidir.

Piyasadaki en iyi WordPress galeri eklentisi olan Envira Galeri’yi kullanmanızı öneririz . Çok hızlı güzel görüntü galerileri oluşturmanıza olanak sağlar.

Birkaç popüler galeri eklentisine kıyasla hızını test ettik ve Envira Galeri’nin neredeyse iki katı daha hızlı olduğunu keşfettik:

Galeri Eklentisi Sayfa Yükleme Hızı İstekler Sayfa Boyutu
Envira Gallery 1.08 secs 24 1MB
Foo Gallery 1.89 secs 23 357.1KB
NextGEN 1.88 secs 33 518KB

Hız Optimizasyonu İçin WordPress İnce Ayarlar (Gelişmiş)

Yukarıda listelenen yöntemleri uyguladıktan sonra, sitenizin yükleme sürelerinde büyük bir gelişme görmeniz gerekir. Ancak saniyenin her fraksiyonu önemlidir. En iyi site hızını elde etmek istiyorsanız birkaç değişiklik daha yapmanız gerekir.

Aşağıdaki ipuçları biraz daha teknik bilgi içerir, bazıları sitenizdeki dosyaları değiştirmenizi veya PHP konusunda temel bilgilere sahip olmayı gerektirir . Her ihtimale karşı sitenizi yedeklemeyi ihmal etmeyin. Uygulanan ayarlar sizin sorumluluğunuzdadır.

Uzun Yazıları Sayfalara Böl

Okuyucular, blog yazılarını daha uzun ve derinlemesine sevmeye eğilimlidirler. Daha uzun mesajlar arama motorlarında daha üst sıraya yerleşme eğilimindedir. Ancak, çok sayıda resim içeren uzun formlu makaleler yayınlıyorsanız yükleme sürelerinize zarar verebilir. Bunun yerine, daha uzun yayınlarınızı birden çok sayfaya ayırmayı deneyin.

WordPress bunun için yerleşik bir işlevsellikle birlikte gelir.  Kolayca Eklemek İçin  sonraki sayfada bölmek istediğiniz yere <!––nextpage––>  etiketini kulanın. Makaleyi birden fazla sayfaya bölmek istiyorsanız bölmek istediğiniz yere bu etiketi tekrar uygulayın.

Harici HTTP İsteklerini Azaltın

Birçok WordPress eklentileri ve temaları diğer web sitelerindeki her türlü dosyayı yükler. Bu dosyalar, Google, Facebook, analitik hizmetler gibi harici kaynaklardan gelen komut dosyaları, stil sayfaları ve resimleri içerebilir.

Bunlardan birkaçını kullanmakta yarar var. Bu dosyaların birçoğu olabildiğince çabuk yüklenmek üzere optimize edilmiştir, bu nedenle bu dosyaları kendi web sitenize yerleştirmekten daha hızlıdır.

Ancak, eklentileriniz bu isteklerin çoğunu yapıyorsa, web sitenizi önemli derecede yavaşlatabilir.

Komut dizelerini ve stilleri devre dışı bırakarak veya bunları tek bir dosyaya birleştirerek tüm bu harici HTTP isteklerini azaltabilirsiniz.

Bu konuda yakın bir zamanda rehber hazırlayacağım.

Veritabanı İsteklerini Azaltın

Not: Bu adım biraz daha tekniktir ve PHP ve WordPress şablon dosyalarının temel bilgisine ihtiyaç duyacaktır .

Kötü kodlanmış WordPress temaları, WordPress standart uygulamalarını görmezden gelirler ve doğrudan veritabanı çağrıları yapmaya ya da veritabanına çok fazla gereksiz istekte bulunurlar. Bu, yapması gereken çok iş vererek sunucunuzu yavaşlatabilir.

İyi kodlanmış temalar bile, yalnızca blogunuzun temel bilgilerini elde etmek için veritabanı çağrıları yapan bir koda sahip olabilir.

Bu örnekte, her gördüğünüzde  <?php, bu yeni bir veritabanı çağrısının başlangıcıdır:

1
2
3
4
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" dir="<?php language_attributes(); ?>">
<head profile="http://gmpg.org/xfn/11">
<meta http-equiv="Content-Type" content="<?php bloginfo('html_type'); ?>
charset=<?php bloginfo('charset'); ?>" />

Bunun için tema geliştiricilerini suçlayamazsınız. Sitenizin hangi dilde olduğunu öğrenmenin başka yolu yoktur.

Ancak, sitenizi bir alt tema kullanarak özelleştiriyorsanız, bu veritabanı çağrılarını azaltmak için özel bilgilerinizle değiştirebilirsiniz.

1
2
3
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" dir="ltr">
<head profile="http://gmpg.org/xfn/11">
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8" />

Bu gibi statülerle kolayca değiştirilebilecek örnekler için ana temanızı gözden geçirin.

WordPress Veritabanı Optimize Edin

WordPress’i bir süre kullandıktan sonra, veritabanınızda daha fazla ihtiyaç duymadığınız birçok bilgi var. Geliştirilmiş performans için, veritabanınızı bu gereksiz bilgiden kurtarmak için optimize edebilirsiniz.

Bu, WP-Sweep eklentisi ile kolayca yönetilebilir . Çöpe gönderilen yayınlar, düzeltmeler, kullanılmayan etiketler gibi şeyleri silerek WordPress veritabanınızı temizlemenize olanak sağlar. Ayrıca yalnızca bir tıklama ile veritabanınızın yapısını optimize eder.

Yazı Değişikliklerini Sınırlayın

Yazı revizyonları WordPress veritabanınızda yer kaplar. Bazı kullanıcılar revizyonların eklentiler tarafından çalıştırılan bazı veritabanı sorgularını da etkileyebileceğine inanıyor. Eklenti, post revizyonlarını özel olarak hariç tutmazsa, sitenizi gereksiz yere araştırarak sitenizi yavaşlatabilir.

WordPress’in her makale için sürdüğü revizyon sayısını kolayca sınırlayabilirsiniz. Bu kod satırını wp-config.php dosyanıza ekleyin.

1
define( 'WP_POST_REVISIONS', 4 );

Bu kod, WordPress’i yalnızca her yayın veya sayfanın son 4 düzeltmesini kaydedecek ve eski düzeltmeleri otomatik olarak silecek şekilde sınırlandıracaktır.

İçeriğiniz için Hotlink’leri ve Erişimi Devre Dışı Bırakın

WordPress sitenizde kaliteli içerik oluşturuyorsanız, üzücü gerçek şu ki er ya da geç çalınacaktır.

WordPress sitenizdeki görüntülerin hotlink bağlantısını engellemek için bu kodu .htaccess dosyanıza ekleyin.

1
2
3
4
5
6
#disable hotlinking of images with forbidden or custom image option
RewriteEngine on
RewriteCond %{HTTP_REFERER} !^$
RewriteCond %{HTTP_REFERER} !^http(s)?://(www\.)?mehmeteminsoylu.com [NC]
RewriteCond %{HTTP_REFERER} !^http(s)?://(www\.)?google.com [NC]
RewriteRule \.(jpg|jpeg|png|gif)$ – [NC,F,L]

Not: mehmeteminsoylu.com‘u kendi alan adınızla değiştirmeyi unutmayın.

WordPress hız optimizasyonu konusunu ele aldığımız bu makalenin, WordPress’i hızlandırmak ve performansı artırmak için bazı yararlı püf noktaları öğrenmenize yardımcı olmasını umuyorum. WordPress rehber yazılarımızı her noktadan ele almaya devam edeceğiz.

Makale: Mehmet Emin Soylu | Lütfen kaynak belirtmeden (Ç)almayınız.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.